Jacqueline van Maarsen: de vriendin van Anne Frank die haar eigen verhaal bleef vertellen

Jacqueline van Maarsen (1929–2025) werd wereldwijd vooral bekend als de beste vriendin van Anne Frank. Toch was zij veel meer dan een voetnoot in de geschiedenis. Als overlevende van de Tweede Wereldoorlog, bekroond boekbindster, auteur en spreker zette zij zich haar hele leven in om herinneringen aan de Holocaust levend te houden en nieuwe generaties bewust te maken van de gevaren van antisemitisme, discriminatie en uitsluiting. (Wikipedia)

Jeugd in oorlogstijd

Jacqueline Yvonne Meta van Maarsen werd op 30 januari 1929 geboren in Amsterdam. Haar vader was van Joodse afkomst en haar moeder was een Franse christin. Toen Duitsland in mei 1940 Nederland binnenviel, veranderde haar leven ingrijpend. Net als andere Joodse kinderen werd zij gedwongen haar gewone school te verlaten en over te stappen naar het Joods Lyceum in Amsterdam. Daar ontmoette zij in 1941 een meisje dat haar leven blijvend zou beïnvloeden: Anne Frank. (Wikipedia)

Vriendschap met Anne Frank

De vriendschap tussen Jacqueline en Anne ontstond vrijwel onmiddellijk. De twee meisjes fietsten samen naar school, maakten huiswerk, bezochten elkaars huizen en deelden de zorgen van een jeugd die steeds meer werd overschaduwd door oorlog en vervolging. Anne beschouwde Jacqueline als een van haar beste vriendinnen en noemde haar meerdere keren in haar wereldberoemde dagboek. (Anne Frank Website)

In juli 1942 kwam er abrupt een einde aan hun contact. De familie Frank dook onder in het Achterhuis om aan deportatie te ontsnappen. Jacqueline wist niet waar haar vriendin was gebleven en hoorde pas na de oorlog wat er werkelijk was gebeurd. Later ontdekte zij in Anne’s dagboek dat Anne vanuit haar schuilplaats een emotionele afscheidsbrief aan haar had geschreven. (Wikipedia)

Overleven tijdens de Holocaust

Hoewel Jacqueline’s vader Joods was, wist haar moeder tijdens de oorlog de registratie van het gezin aan te passen, waardoor de familie aan deportatie wist te ontkomen. Veel familieleden van vaderskant hadden dat geluk niet en werden slachtoffer van de Holocaust. Deze ervaringen zouden Jacqueline’s latere werk en maatschappelijke betrokkenheid diepgaand beïnvloeden. (Wikipedia)

Een leven na de oorlog

Na de bevrijding hoorde Jacqueline dat Anne Frank de concentratiekampen niet had overleefd. Otto Frank, Anne’s vader en de enige overlevende van het gezin, zocht contact met haar. Zij behoorde tot de eerste mensen die delen van Anne’s dagboek mochten lezen voordat het in 1947 werd gepubliceerd. (Wikipedia)

Jacqueline koos echter bewust voor een eigen levenspad. Ze ontwikkelde zich tot een gerenommeerd boekbindster en ontving verschillende onderscheidingen voor haar vakmanschap. In 1954 trouwde zij met Ruud Sanders, met wie zij drie kinderen kreeg. (Wikipedia)

Auteur en herinneringswerker

Vanaf de jaren tachtig begon Jacqueline steeds vaker te spreken over haar ervaringen tijdens de oorlog en haar bijzondere band met Anne Frank. Ze schreef meerdere boeken waarin zij haar persoonlijke herinneringen vastlegde. Een van haar bekendste werken is My Name is Anne, She Said, Anne Frank, waarin zij een intiem beeld schetst van hun vriendschap vóór Anne moest onderduiken. (Wikipedia)

Tijdens lezingen op scholen en internationale bijeenkomsten benadrukte zij steeds opnieuw hoe belangrijk het is om vooroordelen, haat en discriminatie tijdig te herkennen. Haar boodschap was dat geschiedenis niet alleen herinnerd moet worden, maar ook begrepen. (Jewish Telegraphic Agency)

Een blijvende nalatenschap

Op 13 februari 2025 overleed Jacqueline van Maarsen op 96-jarige leeftijd in Amsterdam. Tot op hoge leeftijd bleef zij actief betrokken bij educatieve projecten rondom Anne Frank en de Holocaust. De Anne Frank Stichting prees haar als iemand die haar herinneringen genereus deelde en daarmee een belangrijke bijdrage leverde aan historisch bewustzijn en mensenrechteneducatie. (Anne Frank Website)

Hoewel haar naam vaak verbonden blijft aan die van Anne Frank, verdient Jacqueline van Maarsen ook erkenning om haar eigen levensverhaal. Zij was een getuige van de geschiedenis, een bevlogen verteller en een vrouw die haar ervaringen gebruikte om anderen te waarschuwen voor de gevolgen van intolerantie. Haar leven laat zien hoe persoonlijke herinneringen kunnen uitgroeien tot een krachtig instrument voor educatie, begrip en vrede. (Anne Frank Website)

Ontdek geschiedenis via moderne IPTV-technologie

Met de nieuwste iptv technologie is het eenvoudiger dan ooit om historische documentaires, educatieve programma’s en bijzondere archiefbeelden te bekijken. Via een internetverbinding krijgen kijkers toegang tot een uitgebreid aanbod van zenders en on-demand content over belangrijke gebeurtenissen, bekende personen en culturele erfgoederen uit de geschiedenis. Of het nu gaat om de Tweede Wereldoorlog, historische steden, koninklijke families of inspirerende levensverhalen zoals dat van Jacqueline van Maarsen, IPTV maakt kennis toegankelijk op elk moment en op vrijwel ieder apparaat. Zo brengt moderne technologie het verleden dichterbij en helpt zij nieuwe generaties om geschiedenis te ontdekken en te begrijpen.